डॉ. राजेंद्र प्रसाद यांची संपूर्ण माहिती Dr. Rajendra Prasad Information In Marathi

Dr. Rajendra Prasad Information In Marathi डॉ. राजेंद्र प्रसाद हे स्वतंत्र भारताचे सर्वात पहिले राष्ट्रपती म्हणून ओळखले जातात तसेच यांच्या विषयी सर्वांनाच माहीत असेलच. डॉ. राजेंद्र प्रसाद यांनी भारत स्वातंत्र्य झाल्यानंतर म्हणजेच 26 जानेवारी 1950 रोजी प्रजासत्ताक स्थापन झाल्यानंतर त्यांना राष्ट्रपती या पदावर नियुक्त करण्यात आले.

डॉ. राजेंद्र प्रसाद यांची संपूर्ण माहिती Dr. Rajendra Prasad Information In Marathi

पंडित जवाहरलाल नेहरू यांच्या पहिल्या सरकारमध्ये त्यांना कॅबिनेट मंत्री म्हणून पद मिळाले व अन्न तसेच कृषी विभागाचे त्यांच्याकडे काम सोपविण्यात आले होते. त्यांना संविधान निर्मितीसाठी भारतीय संविधान सभेचे अध्यक्ष म्हणून सुद्धा आणि व्यक्त केले होते.

महात्मा गांधीजींच्या मुख्य शिष्यांपैकी राजेंद्र प्रसाद हे एक मानले जातात. राजेंद्र प्रसाद यांचे नाव स्वातंत्र्य सैनिकांशी संबंधित आहे. राजेंद्र प्रसाद हे बिहारचे प्रमुख नेते होते. सॉल्ट ब्रेक आणि भारत छोडो त्यांना तुरुंगवास सुद्धा झाला. राजेंद्र प्रसाद हे भारतातील शिक्षण विकासावर सुद्धा विशेष भर देत असत, त्यांनी नेहरूजींच्या काळातील सरकारला खूप शिक्षणाविषयीचे सल्ले सुद्धा दिलेले आहेत.

• झाडांची संपूर्ण माहिती

नाव	डॉ. राजेंद्र प्रसाद सहाय
जन्म	3 डिसेंबर 1884
जन्म ठिकाण	जिरादेई गाव
वडील	महादेव सहाय्य
आई	कमालेश्वरी देवी
पत्नी	राजवंशी देवी
शिक्षण	अर्थशास्त्रात पदवी तर कोलकत्ता विद्यापीठातून कायद्यात पदवीधर पदवी आणि कायद्यात डॉक्टरेट
मृत्यू	28 फेब्रुवारी 1963
पुरस्कार	भारतरत्न
अध्यक्ष	घटना समिती अध्यक्ष
राजकीय पक्ष	भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस
राष्ट्रपती काळ	1950 ते 1962

• जल प्रदूषणची संपूर्ण माहिती

राजेंद्र प्रसाद यांचा जन्म व बालपण :

प्रसाद यांचा जन्म बिहार या राज्यातील जीरादेई या छोट्याशा गावात झाला होता. त्यांचा जन्म हा 3 डिसेंबर 1884 रोजी झाला. त्यांच्या वडिलांचे नाव महादेव सहाय असे होते तर त्यांच्या आईचे नाव कमलेश्वरी देवी असे होते. त्यांचे वडील हे एक प्रसिद्ध संस्कृत आणि पार्शियन विद्वान होते तसेच राजेंद्र प्रसाद यांची आई ही एक धार्मिक स्त्री होती. त्यांना रामायणातील कथा लहानपणी नेहमी सांगायची डॉक्टर प्रसाद यांचे लहानपणीच लग्न सुद्धा झाले होते. त्यांचे लग्न बाराव्या वर्षी झाले, राजवंशी देवी हे त्यांच्या पत्नीचे नाव होते.

डॉ. राजेंद्र प्रसाद यांचे शिक्षण :

डॉ. राजेंद्र प्रसाद यांना उर्दू, फारसी आणि हिंदी भाषा शिकता यावी म्हणून त्यांच्या वडिलांनी त्यांना जेव्हा पाच वर्षाचे होते तेव्हा मौलवीकडे पाठवायला सुरुवात केली. राजेंद्र प्रसाद यांचे प्रारंभिक शिक्षण हे त्यांच्या गावी म्हणजे जिरादेई या गावीच पूर्ण झाले. लहानपणापासूनच त्यांना शिकण्याची आवड तसेच इच्छा होती. त्यांचा भाऊ महेंद्र प्रताप यांच्यासोबत पटना येथील टीके घोष अकादमी मध्ये त्यांनी जाण्यास सुरुवात केली आणि त्यांनी कलकत्ता विद्यापीठाची प्रवेश परीक्षा दिली.

त्या परीक्षेमध्ये ते उत्तीर्ण झाले, त्यांना मासिक 30 रुपये शिष्यवृत्ती मिळू लागली. राजेंद्र प्रसाद आणि त्यांचे कुटुंब नेहमी आनंदी होते कारण त्यांच्या गावातील एका तरुणाला विद्यापीठात प्रवेश मिळाला होता. कलकत्ता विद्यापीठ सर्वप्रथम त्यांच्यासाठी हे एक अभिमानास्पदच गौरव होता. 1902 मध्ये राजेंद्र प्रसाद यांनी प्रेसिडेन्सी कॉलेजमध्ये प्रवेश घेतला व 1904 मध्ये त्यांना पदवी प्राप्त झाली 1904 मध्ये त्यांनी कलकत्ता विद्यापीठातून अर्थशास्त्र या विषयांमध्ये एम. ए. केले आणि 1915 मध्ये त्यांनी कायद्यातील पदवी तर पदवी सुद्धा पूर्ण केली.

त्याबद्दल त्यांना सुवर्णपदक सुद्धा मिळाले होते. त्यानंतर त्यांनी कायद्याची डॉक्टरेट पदवी सुद्धा मिळवली तसेच ते पाटण्याला गेले तेथे वकिली करू लागले. त्यामुळे त्यांना चांगला पैसा व प्रतिष्ठा सुद्धा मिळाले त्यांनी स्वतःला साधेपणा सेवा, त्याग आणि देशभक्ती तसेच स्वतंत्र्याच्या लढाईसाठी पूर्णपणे समर्पित केले होते. डॉ. राजेंद्र बाबू हे सर्व स्तरातील लोकांशी संवाद साधणारे सरळ आणि गंभीर व्यक्ती होते.

• वायु प्रदूषणची संपूर्ण माहिती

राजेंद्र प्रसाद यांची राजकीय कारकीर्द :

1917 मध्ये महात्मा गांधीजी बिहारमध्ये समस्या सोडवण्यासाठी आले होते तेव्हा ब्रिटिश सरकारकडे बिहारमधील निल शेती होती; परंतु त्या सरकारने मजुरांना योग्य मोबदला दिला नाही. त्यामुळे गांधीजींनी समस्या सोडवण्यासाठी पुढाकार घेतला होता. डॉक्टर राजेंद्र प्रसाद महात्मा गांधीजी यांना भेटले. तेव्हा त्यांच्या विचारसरणीमुळे ते खूप प्रभावित झाले आणि 1919 मध्ये संपूर्ण भारतात नागरिक शांततेची लाट होती.

गांधीजींनी सर्व शाळा आणि सहकारी इमारतींवर बहिष्कार टाकण्याचे आवाहन केले होते. त्यानंतर डॉक्टर प्रसाद यांनी आपल्या पदाचा राजीनामा सुद्धा दिला होता. चंपारण आंदोलनात राजेंद्र प्रसाद गांधीजींचे जवळचे मित्र झाले होते. गांधीजींच्या प्रभावाखाली आल्यानंतर त्यांनी आपल्या जुन्या आणि सनातनी विचारसरणीचा त्याग केला व स्वातंत्र चळवळीतील त्यांचा सहभाग पुन्हा जोमाने सुरू केला. 1931 मध्ये काँग्रेसने आंदोलने सुरू केली.

या काळातच डॉक्टर प्रसाद यांना बऱ्याचदा तुरुंगात सुद्धा जावे लागले होते. 1934 मध्ये त्यांची बॉम्बे काँग्रेसचे अध्यक्षपदी निवड झाली. त्यांची अनेक वेळा अध्यक्षपदी निवड झाली. यासाठी त्यांनी भारत छोडो आंदोलनात सुद्धा भाग घेतला होता. त्यामुळे त्यांना अटक करण्यात आली आणि नजर कैदेत सुद्धा ठेवण्यात आले होते.

15 ऑगस्ट 1947 रोजी भारताला स्वातंत्र्य मिळाले संविधान सभेची स्थापना खूप आधी तयार झाली होती. भीमराव आंबेडकर आणि राजेंद्र प्रसाद ही संविधान निर्मितीतील प्रमुख व्यक्तिमत्व मानले जातात. डॉक्टर प्रसाद यांची भारताच्या घटना समितीचे अध्यक्षपदी निवड झाली आहे. संविधानावर स्वाक्षरी करून डॉक्टर प्रसाद यांनी ते मान्य केले आहे.

राजेंद्र प्रसाद यांची राष्ट्रपती कारकीर्द :

भारताचे पहिले राष्ट्रपती डॉक्टर राजेंद्र प्रसाद हे 26 जानेवारी 1950 रोजी निवडणुकीमध्ये सामील झाले. 1957 मध्ये पुन्हा एकदा राष्ट्रपतीच्या निवडणुका झाल्या आणि राजेंद्र प्रसाद पुन्हा निवडून आले. एकाच व्यक्तीने सलग दोन वेळा राष्ट्राध्यक्ष पद भूषवले ही पहिलीच वेळ होती. 1962 पर्यंत ते देशातील सर्वोच्च दर्जाचे अधिकारी सुद्धा होते. 1962 मध्ये त्यांनी नोकरीचा राजीनामा दिला आणि पाटणा येथे स्थलांतरित होऊन त्यांनी विहार विद्यापीठासाठी काम करायला सुरुवात केली.

डॉ. राजेंद्र प्रसाद यांना मिळालेले पुरस्कार :

डॉ. राजेंद्र प्रसाद यांना राजकीय आणि सामाजिक योगदानाबद्दल 1962 या साली भारताच्या सर्वोच्च नगरी सन्मान भारतरत्न प्रदान करण्यात आला होता तसेच ते एक विद्वान व प्रतिभाशाली तसेच मेहनती व उदारमतवादी व्यक्तिमत्व होते.

डॉ. राजेंद्र प्रसाद यांचे निधन :

डॉ. राजेंद्र प्रसाद यांची निधन 28 फेब्रुवारी 1962 रोजी झाले. डॉ. राजेंद्र प्रसाद हे अत्यंत दयाळू आणि शुद्ध अंतकरणाचे व्यक्तिमत्त्व होते. त्यांनी भारतीय राजकीय इतिहासामध्ये एक महान असे कार्य केले आहे. त्यांचे नाव नेहमीच लक्षात राहील डॉ. राजेंद्र प्रसाद यांच्या स्मरणार्थ राजेंद्र स्मृती संग्रहालय पाटणा येथे बांधण्यात आले आहे.

FAQ